O que hoxe vos traemos a este blog é un mapa histórico. Trátase da "CARTA GEOMÉTRICA DE Galicia Dividida en sus Provincias de Coruña, Lugo, Orense, Pontevedra, y subdividida en Partidos Judiciales ó Alcaldias mayores; PRESENTADA À S.M. LA AUGUSTA REINA GOVERNADORA Doña Maria Cristina de Borbón Por mando de su Secretario de Estado y del Despacho de lo Interior EL EXCMO. S. D. JOSE MARIA MOSCOSO DE ALTAMIRA Levantada y construida en la escala del cienmilesimo POR EL DOCTOR D. DOMINGO FONTAN, Catedràtico de Matemàticas Sublimes en la Real Universidad de Santiago, y de Mecanica industrial por el Real Conservarorio de Artes, Socio correspondiente dela Real Academia de la Historia. AÑO DE 1834." A pesar desta monstruosidade de nome, popularmente coñecémola como a "Carta xeométrica de Galicia". O seu autor foi o matemático, xeógrafo e político Domingo Fontán (Portas, 1788 - Cuntis, 1866). Entre os anos 1817 e 1834 percorreu Galicia para elaborar o primeiro mapa do país utilizando métodos matemáticos para a medición. Tomando como punto de partida a Torre da Berenguela da catedral de Compostela, foi quen de situar con gran exactitude cidades, parroquias, pontes, ríos, accidentes xeográficos... por toda Galicia. Para mostra, dúas imaxes:
 |
| Parte do Trasdeza na Carta xeométrica de Fontán // Wikimedia Commons |
 |
| Detalle de Ponte e as parroquias limítrofes na Carta xeométrica de Fontán // Wikimedia Commons |
Foi presentada á raíña rexente María Cristina en 1834, pero non foi ata 1845 cando Fontán vería impreso o seu mapa na cidade de París. Fontán, cuxos restos repousan no Panteón dos Galegos Ilustres en Bonaval (Compostela), foi pioneiro na utilización da triangulación como método de medición e elaboración de mapas e planos, abrindo así o camiño a obras posteriores.
Como último detalle, engadir que foi discípulo dun ilustre dezao: José Rodríguez González, "o matemático de Bermés", que ao parecer foi quen o animou a realizar tan magnífica obra.
Podedes consultar máis detalles na ligazón ao artigo sobre a Carta na Galipedia:
*Carta xeométrica de Galicia (en Galipedia).
Aí atoparedes máis información, así como arquivos para consultar o resto do mapa.
